Doktor Piotr to krótkie opowiadanie, którego akcja toczy się w latach 80. XIX wieku, po powstaniu styczniowym i po reformie uwłaszczeniowej. Zawiera ono w sobie imponującą analizę przemian społecznych, jakie miały miejsce w ostatniej dekadzie XIX wieku. Były to: deklasacja szlachty, tworzenie się inteligencji, kształtowanie klasy bogaczy, właściwych dla społeczeństwa kapitalistycznego, narastanie nowych, choć równie głębokich, antagonizmów społecznych, wyznaczanych teraz nie przez pochodzenie, ale przez stan posiadania.

Obok tego w utworze została przedstawiona historia pokoleniowego konfliktu z całą jego złożonością, pokazaną dzięki niezwykłej wrażliwości na wszelkie poruszenia ludzkiego serca, z całym jego tragizmem. Jest to historia ojca i syna, którzy rozdzieleni przez życie, oddalają się od siebie i stają się w końcu niemal obcymi sobie osobami. Żeromski świetnie pokazał blaski i cienie wyborów moralnych bohaterów uwikłanych w mechanizmy historii i swoje własne pułapki myślowe. Wszystkie te wątki zostały ujęte w miniaturową formę opowiadania, w ramach którego znajdujemy list, analizy psychologiczne postaci, wartką akcję, przejmujące opisy przyrody, poruszające marzenia senne i... życie, chciałoby się powiedzieć.

Mapa serwisu: